Opinie: Vertrouwen in de toekomst

Vooruitkijken zoals jonge boeren dat doen, betekent verder kijken dan het operationele van vandaag. Niet: kan ik mijn mest volgend jaar kwijt? Maar: welke krachten bepalen de mestmarkt over vijf tot tien jaar? Hoe kansrijk is het dat er extra plaatsingsruimte komt? Of wordt dit straks bepaald door de locatie van rustgewassen à la de initiatiefwet van Holman en Grinwis? Bovendien is het onhoudbaar dat de veehouderij, zoals gemiddeld in 2025, via stront een derde van het akkerbouwinkomen financiert.

Boerenkennis brengt ons ver, maar op het ministerie heeft boerenverstand te weinig echte doorbraken opgeleverd

Vooruitkijken vraagt óók om een nuchtere blik op onze omgeving en de politiek. Boerenkennis brengt ons ver, maar op het ministerie heeft boerenverstand te weinig echte doorbraken opgeleverd. Hoe veerkrachtig deze minister ook is, de beoogde resultaten zijn simpelweg niet gehaald. Het bleef vooral bij woorden van waardering: in het hoofdlijnenakkoord, de Nota Ruimte en zelfs van demissionair premier Schoof die de derogatiediscussie in Brussel nog wat meer gewicht zou geven in relatie tot Mercosur. Maar waardering zonder daad bij het woord voedt het wantrouwen alleen maar meer.

En dat wantrouwen verdeelt, verlamt en maakt blind voor kansen. Het vraagt nogal wat om in het huidige landschap koers te houden, laat staan om te blijven dromen van een toekomst waarin je bedrijf floreert. Toch zie ik die dromen nog steeds bij een generatie jonge ondernemers die ondanks alles vooruit wil.

Wantrouwen verdeelt, verlamt en maakt blind voor kansen

Juist zij laten zien dat vertrouwen geen naïviteit is, maar een bewuste keuze die scherpte vereist. Vertrouwen betekent niet dat we elk frame of elke bewering klakkeloos slikken, maar dat we de feiten zuiver houden: wat hoort wél bij onze sector en wat niet. Want zachte heelmeesters maken uiteindelijk stinkende wonden.

Als politiek en beslissers niet leveren, moet de sector des te duidelijker laten zien waar onze meerwaarde ligt. Niet alleen in huidige tijdsgeest, maar vooral wat we kunnen betekenen in de toekomst. De agrarische sector is immers als enige in staat om grondstoffen daadwerkelijk in een kringloop te verwaarden.

Bij jonge boeren en tuinders zie ik een onverminderde drive, scherp inzicht in wat wél en niet kan, en bedrijfsplannen die tot op de komma zijn doorgerekend. Dit zijn geen ondernemers die simpelweg de buurman nadoen, maar jongens en meiden die in een context van grote onzekerheid een driedubbel onderbouwd plan moeten neerleggen en daartoe in staat zijn. Het zijn hardwerkende fanatiekelingen die, ondanks alles, blijven dromen van een toekomst in de agrarische sector.

Bij jonge boeren en tuinders zie ik een onverminderde drive, scherp inzicht in wat wél en niet kan

Juist daarom blijf ik, ondanks de weerbarstige realiteit, vertrouwen houden in de toekomst van onze sector. Niet omdat de uitdagingen klein zijn of omdat de politiek ineens wél gaat leveren, maar omdat jonge ondernemers elke dag laten zien dat vakmanschap, creativiteit en veerkracht de kern vormen van agrarisch ondernemerschap.

Zij houden koers in een landschap dat voortdurend verschuift, blijven dromen terwijl de spelregels veranderen en bouwen onverstoorbaar aan bedrijven die toekomst verdienen. Door hun keuzes houd ik vertrouwen in een toekomst die niet wordt afgewacht, maar ontstaat doordat zij in beweging blijven.