Spenen op vijf weken
Voordelen
Spenen op vijf weken heeft een aantal voordelen:
- Robuustere en weerbaardere biggen
De darmgezondheid en het immuunsysteem zijn beter ontwikkeld. Dit resulteert in minder speendiarree, minder antibioticagebruik en een betere start na spenen. - Betere voeropname vóór en na spenen
Biggen nemen tot wel 900 gram voer op voor spenen. Dit zorgt voor een soepele overgang, een kleinere speendip én lagere voerkosten per kg groei.
- Rustiger gedrag en minder stress
Oudere biggen zijn sociaal sterker en vertonen minder stresssignalen. Dat betekent: minder schreeuwen, minder bijtgedrag en rust in de groep. - Betere prestaties in de vleesvarkensfase
De goede start vertaalt zich in betere groei en voerefficiëntie in latere fases. - Beter herstel voor de zeug
Een langere lactatie geeft de zeug meer kans om te herstellen, wat de vruchtbaarheid en bigkwaliteit in de volgende cyclus verbetert.
Nadelen
Naast deze voordelen zijn er ook enkele nadelen:
- Spenen op vijf weken betekent minder tomen per jaar per zeug. Toch blijkt dat dit verlies vaak wordt gecompenseerd door minder uitval, lagere kosten en betere prestaties.
- Huisvesting
De standaard kraamhokken van 4–5,5 m² zijn vaak te klein voor langere zoogperioden. Een vrijloopkraamhok van minimaal 7,5 m² biedt meer ruimte voor de grotere toom én bewegingsvrijheid voor de zeug. - Gedrag van de zeug
Bij zware biggen neemt de zoogfrequentie af, zeker in traditionele hokken. De zeug kan last krijgen van het zogen. Vrijloopkraamhokken bieden hier uitkomst.
Belangrijkste verschillen
In onderstaande tabel zijn de belangrijkste verschillen tussen vroeg, vier of vijf weken spenen inzichtelijk gemaakt:
| Speenleeftijd | Voordelen | Nadelen | Minimale voeropname vóór spenen |
| 23 dagen (vroeg spenen) | Snelle cyclus, meer biggen per zeug per jaar | Veel stress, lage weerstand, speendiarree, lagere speengewichten (6,3–6,8 kg) | 200–250 g/big/dag |
| 28 dagen (4 weken) | Betere balans tussen gezondheid en efficiëntie, minder stress dan bij vroeg spenen | Nog steeds kans op speendip en gevoeligheid voor stress | 350–400 g/big/dag |
| 35 dagen (5 weken) | Sterkere biggen, beter ontwikkeld afweer- en verteringsstelsel, hogere voeropname (800–900 g), minder stress en diarree, betere groei | Lager aantal biggen per zeug per jaar, aanpassing huisvesting nodig | 800–900 g/big/dag |
Vijf weken bevordert gezondheid, groei en welzijn
Spenen op vijf weken biedt aanzienlijke voordelen voor gezondheid, groei en welzijn van de biggen. Wel vraagt het een goede voorbereiding qua ruimte, voerstrategie en verzorging. Heb je deze randvoorwaarden op orde? Dan levert spenen op vijf weken vaak een hogere opbrengst per big én meer werkplezier op het bedrijf. Maar leeftijd zegt niet alles. Focus op de zorg voor de biggen zelf blijft cruciaal. Het is bedrijfsafhankelijk of op vijf weken spenen passend en rendement verhogend is of dat dit met een andere speenleeftijd beter behaald kan worden. Kortom je zou beter kunnen spenen op vier weken met topverzorging, dan op vijf weken met slechte zorg.
Maar of je nou kiest voor vroeg, vier of vijf weken spenen, deze basisregels blijven belangrijk:
- Stuur op hoge voeropname in de laatste week voor spenen
Een hoge voeropname vermindert stress én agressief gedrag zoals bijten. Gebruik smakelijke voeders zoals de Crunch-varianten van onze speenvoeders om opname te stimuleren. - Pas het voersysteem aan op speenleeftijd
Bij vroeg spenen: voerkom in de kraamstal blijft belangrijk.
Bij 5 weken spenen: introduceer vóór spenen al een droogvoerbak in het hok. Biggen herkennen deze na het spenen sneller, wat de voeropname bevordert. - Beoordeel gedrag én gezondheid rond spenen
Let op rust in het hok, uniformiteit in groei en de darmgezondheid. Zie je veel variatie of bijtgedrag? Dan moet je bijsturen op voer, ruimte of management.
Wil je meer weten?
Wil je meer weten over spenen? Neem dan contact met ons op. Je kunt ons bereiken door te bellen naar 088 488 29 74 of door een mail te sturen naar klantenservice@agrifirm.com