Nieuwe regels voor intern salderen gelden nu ook voor bestemmingsplannen

Bij een nieuw bestemmingsplan moet eerst een voortoets worden gedaan.
Daarin wordt gekeken: kan dit plan schadelijk zijn voor Natura 2000-gebieden? Nieuw is dat in die voortoets niet meer intern gesaldeerd mag worden. Bij intern salderen kan het gaan om nieuwe plannen, waarbij een oude stal met veel uitstoot verdwijnt of nieuwe activiteiten met minder uitstoot ervoor in de plaats komen. Er mag dus vanaf nu niet meer worden gekeken naar wat er vroeger al mocht of stond. Als niet meteen kan worden uitgesloten dat er schade is aan de natuur, dan is een passende beoordeling verplicht. Intern salderen mag dus alleen nog in de passende beoordeling, niet in de voortoets.

Zonder verrekening

Dat betekent dat eerst gekeken wordt naar de nieuwe plannen zonder verrekening. Pas daarna mag oude, legaal bestaande uitstoot meegenomen en weggestreept worden. Intern salderen mag alleen als het voordeel voor de natuur zeker is, het stoppen of aanpassen van de oude activiteit juridisch vastligt of het niet nodig is voor natuurherstel (additionaliteitsvereiste). Hierbij hoort een uitleg dat de oude stikstofuitstoot niet nodig is om de natuur te beschermen of te herstellen. De gemeente hoeft dat niet zelf te beslissen, maar moet wel nagaan of er geen openbare informatie is waaruit blijkt dat andere overheden (zoals provincie of Rijk) die uitstoot nodig vinden voor natuurherstel.

Groen licht woningbouwproject

Het ging bij de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak over het bestemmingsplan ‘Pasgeld-West’ van de gemeente Rijswijk. Dat plan maakt onder meer de bouw van 1.000 woningen mogelijk. De gemeente kon tijdens de procedure goed uitleggen dat het plan voldoet aan het nieuwe beoordelingskader voor intern salderen bij bestemmingsplannen. Omdat ook alle andere bezwaren ongegrond zijn verklaard, is er nu groen licht voor dit woningbouwproject.

Met onmiddellijke ingang

Gevolg van die uitspraak is dat de nieuwe regels meteen gelden voor lopende procedures en als iemand bezwaar maakt en zich beroept op deze nieuwe rechtspraak. Voor boeren betekent dit onder meer dat bestemmingsplannen strenger worden beoordeeld op stikstof. Intern salderen is lastiger en vindt later in het proces plaats. Oude rechten tellen niet meer automatisch mee in de eerste beoordeling. Goede vastlegging van wat feitelijk en legaal aanwezig was, wordt nog belangrijker.

In dit stroomschema staat het intern salderen in de nieuwe situatie weergegeven.