‘Inzet combi-scraper in biggenstal laat emissies fors dalen’

Wageningen Livestock Research heeft een onderzoek afgesloten waarbij de ontwikkeling en validatie van een innovatief stalsysteem voor gespeende biggen met mestschuif en gescheiden gierafvoer, bekend onder de naam combi-scraper. Dit systeem combineert de gescheiden afvoer van urine en feces met aanvullende desinfectiemaatregelen. In dit onderzoek werden tussen oktober 2024 en juli 2025 in zes meetperiodes, bij één proefafdeling van één biggenstal volgens erkende protocollen, de emissies van ammoniak, methaan, lachgas, geur en fijnstof gemeten.

Resultaten

Het onderzochte combi-scraper systeem voor gespeende biggen, waarbij frequente mestverwijdering (4 keer per dag) wordt gecombineerd met urine afvoer en aanvullende maatregelen voor emissiereductie bij de bron blijkt, volgens Wageningen Livestock Research, overtuigend effectief in het reduceren van emissies. Dit onderzoek toont (bedrijfsspecifieke) emissiereducties, ten opzichte van de referentiewaardes uit de Omgevingswet, voor ammoniak (-86 procent), methaan (-95 procent), lachgas (-81,5 procent) en geur (-32 procent). Het resultaat voor de fijnstof-emissie bedroeg minus 63 procent. Daarbij tekenen de onderzoekers wel aan dat dit percentage met meetonzekerheden kampt.

Verklaring

De ammoniakreductie is vergelijkbaar met wat vooraf werd verwacht. Deze hoge reductie kan worden verklaard door snelle en gescheiden afvoer van feces en urine, een verkleind emitterend oppervlak, coating van schuifvloeren, sproeien met water na elke schuifbeurt en vertraging van de ureumomzetting naar ammoniak door desinfectie met EOW. De toepassing van EOW- en het watersproeien beïnvloeden direct de emissieresultaten, omdat storingen of variaties in de werking kunnen leiden tot verschillen in gemeten emissies. De emissiereducties dragen tevens bij aan een betere luchtkwaliteit in de stal.

Methaan

Methaanemissie: Het systeem beperkt de methaanvorming aanzienlijk (circa 95 procent reductie), vergelijkbaar met andere studies over dagontmesting en frequente verwijdering van mest. Anaerobe afbraak wordt beperkt, waardoor methaanemissies in de stal laag blijven. Om emissies verderop in de keten te voorkomen, bevelen de onderzoekers aan om verse mest snel te verwerken, bijvoorbeeld door transport naar een mono-vergister of toepassing van andere mestverwerkingstechnieken.

Lachgas, geur en fijnstof

De lachgasemissie (N2O) is relatief laag gemeten, namelijk 2,98 g per dierplaats per jaar, wat overeenkomt met een reductie van 81,5 procent. Bij de geuremissie werd een reductie gemeten van 35,7 procent. De toepassing van frequente verwijdering van mest kan bijdragen aan een reductie van de geuremissie, doordat de vorming van organische verbindingen die geur veroorzaken wordt beperkt. Op basis van vier meetrondes werd een fijnstof (PM10) reductie van 62,7 procent vastgesteld. Deze reductie kan waarschijnlijk voornamelijk worden verklaard door het gebruik van het ionisatiesysteem.

Conclusie

Het combi-scraper systeem toont volgens Wageningen Livestock Research een hoge efficiëntie in het reduceren van ammoniak-, methaan en lachgasemissies en geeft tevens een reductie van de geuremissie en fijnstof. Voor fijnstofemissies is het van belang om verdere optimalisaties door te voeren en de emissies nauwkeurig te blijven monitoren. Concluderend kan worden gesteld dat de implementatie van het innovatieve combi-scraper systeem kan bijdragen aan een duurzamere en gezondere varkenshouderij.