Rechter: Begrip ‘ernstige wond’ moeilijk te kwalificeren.
Varkenstransporteur vrijgesproken van vervoer van gewonde varkens

Op 13 oktober 2023 werd door een medewerker van het betreffende transportbedrijf rond 12:30 uur 211 varkens gelost bij een niet nader genoemd slachthuis. Bij de gangbare controle werden door de NVWA-dierenartsen tien varkens aangetroffen met bepaalde afwijkingen. Bij vijf van deze dieren betrof het ontstekingen en wonden aan de staart. Daarvan werden door een NVWA dierenarts foto’s gemaakt en ruim een maand later stelde hij een proces-verbaal op. De conclusie van dit procesverbaal was dat vijf varkens dermate ernstig waren verwond dat ze niet vervoerd hadden mogen worden. Hiervoor kreeg de transporteur een boete opgelegd van 10.500 euro. Dit boetebedrag betreft een verdubbeling van het standaardboetebedrag vanwege het aantal dieren en een verhoging vanwege recidive. De transporteur was het er niet mee eens en maakte bezwaar tegen de opgelegde boete. De rechtbank in Rotterdam boog zich er over.
Voorafgaand aan transport
Tijdens deze zitting wees Maurice Stassen, de advocaat van de transporteur, erop dat niet is aangetoond dat de varkens al voorafgaande aan het transport een ernstige open wond hadden. Daarnaast heeft de rechter eerder bepaald dat staartbijten bij varkens niet altijd leidt tot een ernstige open wond, dat de aangevreten staart ook een korst kan hebben gekregen en dus niet meer open hoeft te zijn en dat de geconstateerde bloedrode wond ook tijdens het transport kan zijn ontstaan. De advocaat onderstreepte dat net als in de betreffende vorige uitspraak ook bij de betreffende vijf varkens niet kan worden vastgesteld dat ze al voorafgaande aan het transport een ernstige en open wond hadden. Zo zou er sprake kunnen zijn geweest van een dichte, genezende wond die tijdens het transport open is gegaan, aldus de advocaat van de transporteur. Voor het kunnen vaststellen van de overtreding moet voldoende vaststaan dat de vijf varkens een ernstige open wond hadden en dat dit al voorafgaand aan het transport het geval was. Daarnaast is in de Transportverordening niet nader geduid wanneer een wond als ernstig en open is aan te merken.
Ernstige open wonden
De Rotterdamse rechter twijfelde niet aan wat de NVWA-dierenartsen gezien, gefotografeerd en beschreven hadden. De vijf varkens waren daadwerkelijk gewond. En de regelgeving stelt dat een varkenstransporteur geen varkens mag vervoeren die ‘ernstige open wonden’ vertonen. Maar wat zijn ernstige open wonden, en kunnen die ook tijdens het transport ontstaan. In de uitspraak stelt de rechtbank dat onvoldoende is toegelicht en gemotiveerd dat bij de vijf varkens ook sprake was van een ‘ernstige’ open wond. In het rapport beschrijft de dierenarts het uiterlijk van de wonden en trekt de conclusie dat sprake was van ernstige open wonden, maar waarom de NVWA-toezichthouder de wonden als ernstig kwalificeert wordt uit het rapport niet duidelijk. Verder is in het rapport beschreven dat sprake was van ontstekingen bij de staartstompen, maar daaruit zegt de rechtbank evenmin te kunnen concluderen dat de wonden als ernstig waren te beschouwen.
Ten onrechte boete
Aangezien de NVWA onvoldoende heeft toegelicht en gemotiveerd dat bij de varkens voorafgaand aan het transport sprake was van ernstige open wonden, kan de rechtbank niet vaststellen dat de transporteur het beboetbare feit, namelijk dat hij varkens vervoerde die ongeschikt waren voor het transport omdat ze een ernstige open wond vertoonden, daadwerkelijk heeft gepleegd. De transporteur kreeg dus ten onrechte door NVWA de boete opgelegd.

