Rabobank: ‘Geopolitiek, magere vraag en concurrentie vergroten onzekerheid Europese varkensmarkt’

Er is een overaanbod van varkensvlees op de Europese markt en scherpe prijsdalingen sinds eind 2025. Oorzaak van dit overaanbod is de Europese zeugenstapel die, in tegenstelling tot de Nederland, groeide en in combinatie met een hogere productiviteit en exportbeperkingen als gevolg van de Afrikaanse varkenspest (AVP). De varkensvleesproductie in de 27 EU-landen en het Verenigd Koninkrijk (VK) steeg in 2025 met 3,8 procent ten opzichte van 2024. De productie nam in januari 2026 echter af met 2 procent in vergelijking met dezelfde maand een jaar eerder.

Zichtbaar effect uitkoopregelingen

Hoewel in veel Europese landen het aanbod van varkens ruim is, ziet de Rabobank in Nederland een duidelijk effect van de uitkoopregelingen op de productie. Het aantal slachtingen daalde in de eerste twaalf weken van 2026 met 9 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, terwijl het gemiddelde slachtgewicht eveneens met 2 procent afnam.

AVP in Spanje

Spanje kampt nog altijd met Afrikaanse varkenspest (AVP), met inmiddels 241 gevallen bij wilde zwijnen in tien gemeenten. Bij commercieel gehouden varkens zijn er geen besmettingen vastgesteld. De inspanningen om kadavers van wilde zwijnen op te sporen zijn verder opgevoerd in het toezichtsgebied. Tegelijkertijd worden maatregelen om de wilde‑zwijnenpopulatie te verminderen voortgezet, voornamelijk via vangkooien en populatiebeheer door boswachters en speciaal opgeleide jagers, onder toezicht van de bevoegde autoriteit.

Naast de AVP‑uitbraak in Spanje heeft ook de lagere beschikbaarheid door de uitkoopregelingen volgens de Rabobankanalisten Eva Gocsik en René Veldman bijgedragen aan een daling van de handel in levende varkens in het eerste kwartaal van 2026. In deze periode exporteerde Nederland 1,2 miljoen biggen, tegenover 1,56 miljoen in dezelfde periode van 2025. Dat komt neer op een daling van 23 procent.

Export

De biggenexport naar Spanje nam het sterkst af: met 33 procent, wat overeenkomt met 260 duizend biggen, vergeleken met een jaar eerder. Ook de export naar Duitsland (min 13 procent; 17 duizend biggen) en België (min 5 procent; 5 duizend biggen) liet een daling zien.

De Nederlandse export van vleesvarkens daalde eveneens; met 40 procent, oftewel met 88 duizend dieren. In relatieve termen was de daling het grootst richting Spanje (min 88 procent; 14 duizend varkens), maar in absolute aantallen was de grootste afname richting Duitsland (min 38 procent; 78 duizend varkens).

Marges varkensbedrijven

De prijs van varkens verbeterde in maart seizoensmatig. Desondanks lag de gemiddelde EU varkensprijs in week 12 van 2026 nog altijd 10 procent onder het niveau van vorig jaar. De marges bij zeugenbedrijven zijn inmiddels positief door de hogere biggenprijzen. Vleesvarkenshouders hebben echter nog steeds te maken met negatieve marges. Verwerkers profiteerden eerder dit jaar van de relatief lage varkensprijzen, maar de vraag stond onder druk door beperkte exportmogelijkheden, een afzwakkende vraag vanuit China en door de aanhoudende impact van antidumpingheffingen. De recente prijsstijgingen zetten hun marges nu opnieuw onder druk.

Geopolitieke risico’s

Het conflict in het Midden-Oosten zorgt voor extra opwaartse risico’s voor energie-, kunstmest- en voerkosten, zo concludeert de Rabobank. De termijnmarkten voor agrarische grondstoffen zijn de afgelopen weken licht gestegen. De wereldwijde beschikbaarheid van de drie belangrijkste voergrondstoffen - maïs, soja en tarwe - is ruim, maar daartegenover staan geopolitieke risico’s, met name door de zich ontwikkelende oorlog. Verstoringen in scheepvaartroutes zullen net als hogere vrachttarieven en langere transittijden de handel in varkensvlees verder compliceren en de kosten verhogen.

Wereldwijde concurrentie en zwakke vraag

Hoewel de varkensvleesexport van de 27 EU-landen en het Verenigd Koninkrijk in januari 2026 vrijwel gelijk bleef aan het niveau van een jaar eerder (min 0,6 procent ten opzichte van januari 2025), zijn de handelsstromen duidelijk verschoven. De export naar China daalde met 23 procent, naar de Filipijnen met 22 procent en naar Japan met 29 procent. Daartegenover stonden sterke stijgingen van de exportvolumes naar Zuid Korea (plus 59 procent) en Vietnam (plus 95,6 procent).

De Chinese invoer van varkensvlees is in de eerste twee maanden van 2026 met 19 procent gedaald in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De invoer van varkensvlees nam daarbij met 34 procent af terwijl de invoer van bijproducten met 3 procent daalde. De import uit de EU liep met 26 procent terug, mede als gevolg van de door China ingevoerde antidumpingheffingen op Europees varkensvlees.

Deze heffingen verklaren naar de mening van de Rabobank echter niet de volledige daling, aangezien de invoer uit andere herkomstlanden nog sterker is afgenomen. Zo daalde de import uit Brazilië met 63 procent in dezelfde periode. Dat kwam door relatief hoge Braziliaanse prijzen en een toenemende vraag vanuit andere importmarkten. Ook de invoer uit de Verenigde Staten nam fors af (min 48 procent), wat samenhangt met de oplopende handelsfricties tussen beide landen. Met de aanstaande ontmoeting tussen de Amerikaanse en Chinese leiders verwachten we echter dat de invoer van Amerikaans varkensvlees in de rest van 2026 zal toenemen.

China prijs onder break-evenpunt

De Chinese varkensprijzen zijn in maart 2026 sterk gedaald, tot onder 10 yuan per kilo (1,20 euro), het laagste niveau sinds 2010. Deze daling wordt veroorzaakt door een ruim aanbod en een zwakke seizoensvraag. De hoge productie en versnelde slacht (als gevolg van maatregelen om de veestapel te verkleinen en van een verbeterde productiviteit) houden het aanbod groot. Tegelijkertijd blijft de consumptievraag naar varkensvlees na het Chinese Spring Festival zwak. Overheidsingrepen zijn gestart, waaronder aankopen voor nationale en lokale varkensvleesreserves, omdat de prijzen ver onder het break-evenpunt voor boeren zijn gezakt. Een verdere reductie van de zeugenstapel staat gepland.

Na een vermindering van 1 miljoen zeugen in 2025, richt de nieuwe richtlijn zich op 36,5 miljoen zeugen (voorheen was dat 39,6 miljoen), waarbij productiviteitsverbeteringen betekenen dat minder zeugen nodig zijn. We verwachten dat de prijzen in de tweede helft van 2026 herstellen. Daardoor kan ook Europees varkensvlees wellicht profiteren van iets betere prijzen op de wereldmarkt in de tweede helft van 2026.

Toenemende concurrentie Brazilië

De Braziliaanse varkensvleesexport steeg in de eerste twee maanden van 2026 met 10 procent in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De volumes lagen 84 procent hoger naar de Filipijnen en 46 procent hoger naar Japan, wat wijst op toenemende concurrentie voor Europese producten.