Pigbusiness.nl logo

  • Menu
  • Nieuws
    • Home
    • Markt

      Subcategorieën

      • Varkensprijzen
      • Voerprijzen
      • Mestprijzen
    • Diergezondheid

      Subcategorieën

      • Aandoeningen
      • Medicijnen
      • Hygiëne
      • Dierenwelzijn
    • Voeding

      Subcategorieën

      • Droogvoer
      • Brijvoer
      • Water
    • Ondernemen

      Subcategorieën

      • Belangenbehartiging
      • Buitenland
      • Politiek en beleid
      • Maatschappij
      • Financiën
      • Personeel
    • Fokkerij

      Subcategorieën

      • Genetica
      • Productie
    • Huisvesting

      Subcategorieën

      • Stalinrichting
      • Klimaat
      • Energie
      • Luchtwasser
    • Mest

      Subcategorieën

      • Mestverwerking
      • Mestafzet
    • Vlees

      Subcategorieën

      • Voedselveiligheid
      • Slachterij en verwerking
      • Retail en consument
    • Sterke Erven
  • Marktcijfers
  • Video & foto
  • Dossiers
  • Kennispartners
  • Vakblad
    • Vakblad
    • Jaargangen
    • Verschijningsdata
    • Abonneren
    • Sterke Erven
  • Top
  • Evenementen
  • Het LeerErf
  • Sterke Erven
  • Sterke Erven
NieuwsOndernemenNederland verliest derogatie; gevolgen voor afzet varkensmest

Nederland verliest derogatie; gevolgen voor afzet varkensmest

Nederland gaat in vier jaar de derogatie afbouwen, zodat het in 2026 aan de Europese norm van 170 kilo per hectare zit. Dat zal het nitraatcomité in Brussel op 15 september waarschijnlijk besluiten. Voor dit jaar blijft de derogatienorm ongewijzigd. Dit kan grote gevolgen hebben voor de afzet van varkensmest.

Dat staat in de concept-derogatiebeschikking van de Europese Commissie, die minister Staghouwer in een Kamerbrief deelt. In theorie zou het besluit nog anders kunnen uitpakken, maar in de praktijk stemt het comité vrijwel altijd in met de conceptbeschikking van de Commissie.

Nederland had dit jaar al moeite met het doen van een derogatie-aanvraag. Door de lange kabinetsformatie van vorig jaar duurde het lang voordat Nederland met de procedure kon beginnen, en daarbij kon het kabinet ook weinig toezeggingen doen aan Europa omdat het zelf nog bezig was (en is) een toekomstige landbouw vorm te geven. Het maakte de derogatie-onderhandelingen nog moeilijker dan gewoonlijk.

Minister Staghouwer heeft herhaaldelijk gezegd dat de onderhandelingen met de Commissie stevig waren. Hij had ook al laten doorschemeren dat Nederland de derogatie zou kunnen verliezen, en dat zijn streven was om de derogatienormen voor dit jaar in ieder geval overeind te houden. Dat is hem in ieder geval gelukt; voor 2022 blijft de norm hetzelfde. In de jaren daarna wordt de norm dan stapsgewijs verminderd, zodat ons land in 2026 aan de Europese nitraatnorm van 170 kilo per hectare voldoet. Daarna zou een nieuwe derogatie-aanvraag niet meer nodig zijn.

Derogatienormen

verontreinigde gebiedenoverige gebieden
2022230 kg/N/ha250 kg/N/ha
2023220 kg/N/ha240 kg/N/ha
2024210 kg/N/ha230 kg/N/ha
2025190 kg/N/ha200 kg/N/ha
2026geen derogatiegeen derogatie

In verontreinigde gebieden, die Nederland nog moet aanwijzen, zal de afbouw sneller moeten gebeuren. Ook gaat Nederland maatregelen nemen ten aanzien van de stikstofgebruiksnormen, metsproductieplafonds en de regelgeving over bufferstroken. Een deel van die regels zal gelden voor de landbouw als geheel, dus ook voor boeren die niet aan de derogatie deelnemen.

Ondersteuning

Hoewel de derogatie dus verloren gaat, wil de regering het grasland behouden. „Het verbeteren van de waterkwaliteit is onderdeel van de benodigde verduurzamingsstrategie“, meldt Staghouwer in de brief. Maar als grasland wordt omgezet in bouwland met uitspoelingsgevoelige gewassen, zal er meer nitraat in het oppervlaktewater terecht komen. „Bovendien is grasland nodig voor weidevogels, die onderdeel uit maken van de doelen van de Vogel- en Habitatrichtlijnen.“ Het kabinet wil daarom voorkomen dat grasland verloren gaat, en stimuleren dat ondernemers een derogatievergunning blijven aanvragen. Dat wil ze de komende drie jaar doen met een transitievergoeding, waarvoor het 130 miljoen euro beschikbaar stelt. Op welke wijze het grasland in de jaren daarna behouden kan blijven, gaat het kabinet nog onderzoeken.

Afzet varkensmest

Wageningen Economic Research (WEcR) maakte vorig jaar een analyse van de mestmarkt. Daaruit blijkt dat en eventueel verlies van derogatie voor ontwrichting van de mestmarkt kan zorgen. Het wegvallen van derogatie betekent dat op alle landbouwgrond in Nederland een stikstofgebruiksnorm van 170 kilo per hectare geldt. Met derogatie ligt de stikstofgebruiksnorm voor zand- en lössgronden in Limburg, Noord-Brabant, Overijssel, Gelderland en Utrecht op 230 kilo per hectare en voor de rest van Nederland op 250 kilo per hectare. WEcR verwacht toenemende druk op de mestmarkt bij een stikstofgebruiksnorm van 170 kilo per hectare op alle landbouwgronden. Bedrijven, die nu nog deelnemen aan derogatie zullen hun bemesting aan moeten passen, om te voorzien in de stikstofbehoefte van de gewassen. Met de huidige normen, zal dat leiden tot een forse toename van het gebruik van kunstmest.

Tegelijkertijd moet een aantal melkveehouders opzoek naar kanalen om de mest die overblijft af te zetten. Omdat de nationale plaatsingsruimte voor stikstof uit dierlijke mest onveranderd blijft, heeft dit direct invloed op de mestmarkt. Veel akkerbouwers hebben, vanwege het organisch stofgehalte, een voorkeur voor rundveemest. Dit bemoeilijkt de afzet van varkensmest naar de akkerbouw.

Kunstmestvervangers

De afgelopen jaren heeft Nederland zich zeer actief ingezet voor het mogelijk maken van vervanging van kunstmest door hoogwaardige producten uit dierlijke mest binnen de Nitraatrichtlijn. Nederland heeft in april 2022 een aanvraag voor een landenspecifieke oplossing voor het gebruik van deze producten boven de gebruiksnorm dierlijke mest ingediend bij de Europese Commissie (EC), mede naar aanleiding van de motie Van der Plas (BBB), Bisschop (SGP) en Boswijk (CDA).

Dit maakte deel uit van de besprekingen met de EC over de derogatie voor graasdiermest. De EC beschouwt kunstmestvervanging echter als een separaat traject. Staghouwer wil zich intensief blijven inzetten voor kunstmestvervanging door dierlijke mest in Europees verband en ook met andere lidstaten.

Foto van Wim van Gruisen
Tekst: Wim van Gruisen

Zoon van een Zuid-Limburgse pluimveehouder met eigen slachterij, geschoold als econoom. Sinds 2011 in dienst van Agrio, waar hij artikelen schrijft voor de regio- en vakbladen en de Agrio-websites. Zijn focus lag aanvankelijk op landbouweconomie, tegenwoordig vooral op de Haagse en Brusselse politiek.

Beeld: Ellen Meinen

Deel dit artikel
Twitter
Facebook
LinkedIn
WhatsApp
E-mail
Praat mee
Pig Business is ook actief op verschillende social media. Volg ons, blijf altijd op de hoogte van het laatste nieuws en praat mee.
Facebook Twitter LinkedIn
Nieuwsbrief
Ontvang drie keer per week gratis het belangrijkste varkenshouderijnieuws in jouw mailbox. Meld je aan voor de nieuwsbrief van Pigbusiness.nl en bevestig je aanmelding via de toegestuurde mail.
Wij wijzen je op het privacy statement van Agrio Uitgeverij B.V.

Markt
  • Varkensprijzen
  • Voerprijzen
  • Mestprijzen
Diergezondheid
  • Aandoeningen
  • Medicijnen
  • Hygiëne
  • Dierenwelzijn
Voeding
  • Droogvoer
  • Brijvoer
  • Water
Ondernemen
  • Belangenbehartiging
  • Buitenland
  • Politiek en beleid
  • Maatschappij
  • Financiën
  • Personeel
Fokkerij
  • Genetica
  • Productie
Huisvesting
  • Stalinrichting
  • Klimaat
  • Energie
  • Luchtwasser
Mest
  • Mestverwerking
  • Mestafzet
Vlees
  • Voedselveiligheid
  • Slachterij en verwerking
  • Retail en consument
Pigbusiness.nl © 2025 - Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V. - RSS | Privacyverklaring | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Adverteren | Abonneren | Contact redactie | Klantenservice | Cookie instellingen
  • Nieuws
    • Home
    • Markt
      • Varkensprijzen
      • Voerprijzen
      • Mestprijzen
    • Diergezondheid
      • Aandoeningen
      • Medicijnen
      • Hygiëne
      • Dierenwelzijn
    • Voeding
      • Droogvoer
      • Brijvoer
      • Water
    • Ondernemen
      • Belangenbehartiging
      • Buitenland
      • Politiek en beleid
      • Maatschappij
      • Financiën
      • Personeel
    • Fokkerij
      • Genetica
      • Productie
    • Huisvesting
      • Stalinrichting
      • Klimaat
      • Energie
      • Luchtwasser
    • Mest
      • Mestverwerking
      • Mestafzet
    • Vlees
      • Voedselveiligheid
      • Slachterij en verwerking
      • Retail en consument
  • Marktcijfers
  • Video & foto
  • Dossiers
  • Kennispartners
  • Vakblad
    • Jaargangen
    • Verschijningsdata
    • Abonneren
  • Top
  • Evenementen
  • Het LeerErf
Top