Nieuwe inzichten in griep

Varkens worden al lange tijd beschouwd als ‘mixing vessel’ voor het ontstaan van pandemische griepuitbraken. Het klassieke standpunt is dat varkens gevoeliger zijn voor vogelgriepvirussen dan mensen en dat ze noodzakelijke tussengastheren zijn voor de overdracht van vogelgriep op de mens. Gebaseerd op recente infecties en experimentele studies moet dit standpunt worden herzien. Sinds 2003 zijn circa 700 mensen geinfecteerd met het hoogpathogene H5N1 vogelgriepvirus. Al deze gevallen waren het gevolg van direct contact met geïnfecteerd pluimvee, niet met varkens. Tot nu toe is er geen sprake van een efficiënte overdracht van H5N1 virus van mens op mens en daardoor is het niet tot een humane pandemie gekomen. In experimenten en in het veld is het gelukt om met het vogelgriepvirus H5N1 varkens te infecteren. Ook hier blijkt geen sprake te zijn van virusoverdracht van varken naar varken. Er is geen enkel bewijs dat varkens meer gevoelig zijn voor vogelgriepvirus dan mensen of dat varkens een rol als ‘mixing vessel’ spelen.

De griepvarianten die wereldwijd bij varkens voorkomen - H1N1, H1N2 en H3N2 – zijn geheel of gedeeltelijk afkomstig van de mens. Sommige griepvarianten bij varkens infecteren na een genetische aanpassing aan het varken weer mensen, maar de overdracht van vogelgriepvirus via het varken naar de mens is zeer zeldzaam. Het recente pandemische griepvirus pH1N1 (Mexicaanse griep) is vermoedelijk het eerste varkensgriepvirus wat door mensen onderling efficient wordt overgedragen. Het pH1N1 virus is ontstaan uit varkensgriepvirussen afkomstig uit zowel Noord Amerika als uit Europa, met stukjes genetisch materiaal van griepvirussen die voorkomen bij vogels, mensen en varkens. De huidige wereldbevolking is gedeeltelijk immuun voor H1 en H3 griepvarianten en de huidige varkensgriepvirussen zijn weinig pathogeen. Er is weinig tot geen reden om bang te zijn dat griepvirussen die nu voorkomen bij varkens, bij mensen leiden tot wereldwijde griepuitbraken met veel slachtoffers.